- Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) pozytywnie odnosi się do niedawnych działań, jakie francuskie oraz unijne organy podjęły względem naruszeń dokonywanych przez platformę SHEIN.
- Ich szybka i zdecydowana reakcja pokazuje, że będące już dziś w mocy regulacje zapewniają wystarczające narzędzia, by przeciwstawić się nieuczciwym praktykom wykorzystywanym przez firmy e-commerce z Chin.
- Dlatego apelujemy, by decydenci dalej korzystali z już istniejących instrumentów egzekucyjnych – takich jak Akt o Usługach Cyfrowych (DSA), nadzór rynku czy procedury celne – zamiast tworzyć nowe, niepotrzebne przepisy obciążające całą branżę, w tym uczciwych polskich i europejskich przedsiębiorców.
- Oprócz tego w pełni popieramy takie podejmowane przez UE kroki jak likwidacja progu zwolnienia z opłat celnych na poziomie €150, który stanowi dziś jedno z podstawowych źródeł nieuczciwych przewag konkurencyjnych chińskich platform.
- Postulujemy przy tym wzmocnienie egzekucji prawa na poziomach krajowym i unijnym oraz usprawnienie współpracy międzyinstytucjonalnej. Jednocześnie w trosce o spójność jednolitego rynku sprzeciwiamy się jednostronnemu wprowadzaniu opłat manipulacyjnych przez Państwa Członkowskie.
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) z zadowoleniem przyjmuje zdecydowane działania, jakie francuskie i unijne organy egzekucyjne podjęły w ostatnich tygodniach względem naruszeń dokonywanych przez chińską platformę e-commerce SHEIN. W naszym przekonaniu przedsięwzięte kroki pokazują, że będące już dziś w mocy regulacje zapewniają szeroki wachlarz narzędzi pozwalających skutecznie reagować na wykroczenia w handlu elektronicznym. Choć bez wątpienia kolejne rozwiązania, takie jak zniesienie unijnego progu zwolnienia z cła na poziomie €150 czy tymczasowe wprowadzenie wynoszącej €2 opłaty manipulacyjnej (ang. handling fee) za każdą przesyłkę e-commerce spoza UE, mogą podnieść skuteczność tych wysiłków, to jednak jako organizacja nawołujemy decydentów do stosowania już obowiązującego prawa i wstrzemięźliwości w uchwalaniu kolejnych przepisów, które pomimo ich najlepszych intencji mogłyby nałożyć zbędne dodatkowe obciążenia na branżę. To obecnie tym istotniejsze, że europejscy i polscy przedsiębiorcy działający w sektorze handlu elektronicznego nieustannie zmagają się z hojnie dotowaną przez Chiny nieuczciwą konkurencją.
Poniżej przedstawiamy szerszy kontekst i argumentację uzasadniającą wyżej przez nas wyrażone podejście.
Francja nadaje impuls
Lawinę zdarzeń rozpętała przeprowadzona na początku listopada na paryskim lotnisku Charles de Gaulle szeroko zakrojona kontrola celna obejmująca ponad 200 tys. paczek od SHEIN, podczas której wykryto nieprawidłowości w aż 80% z nich. [1] Znaleziono wówczas m.in. niedozwolone kosmetyki, niebezpieczne zabawki i wadliwe urządzenia gospodarstwa domowego.
W tym samym czasie pojawiły się alarmujące informacje o obecności na francuskim marketplace SHEIN sztuk broni oraz erotycznych lalek przypominających dzieci. [2] Zwłaszcza te ostatnie artykuły głęboko poruszyły opinię publiczną, pociągając za sobą dyskusję o ochronie małoletnich w sieci i popychając francuskie władze do podjęcia zdecydowanych działań. Rząd odpowiedział, wszczynając postępowanie prawne dotyczące sprzedaży lalek o charakterze pedofilsko-pornograficznym i uruchamiając wynikającą z przepisów o ochronie konsumenta procedurę zawieszenia platformy. [3] [4]
Paryż wystąpił też do Komisji Europejskiej z wnioskiem o przeprowadzenie dochodzenia, powołując się na łamanie przez SHEIN unijnego Aktu o Usługach Cyfrowych (DSA). [5] Z kolei francuscy ministrowie handlu i cyfryzacji wysłali w tej sprawie listy do swoich odpowiedników w innych Państwach Członkowskich UE, apelując o wsparcie w Radzie Unii Europejskiej.
Eskalacja na poziomie unijnym
Niewiele później swoje stanowisko wyraził Parlament Europejski, przyjmując 26 listopada rezolucję wzywającą Komisję Europejską do podjęcia bardziej stanowczych działań – w tym częstszego korzystania z do tej pory uważanego za atomowe narzędzia zawieszenia – platform sprzedających nielegalne i niebezpieczne towary. [6]
Tego samego dnia również Komisja Europejska ugięła się pod rosnącą presją dyplomatyczną i na podstawie Aktu o Usługach Cyfrowych zażądała od SHEIN przekazania szczegółowych informacji oraz dokumentów pokazujących, w jaki sposób firma chroni nieletnich użytkowników, np. jak zapewnia, że nie mają oni dostępu do nieodpowiednich treści i jak weryfikuje ich wiek, a także co robi, by zapobiec obiegowi nielegalnych produktów. [7] Organ poinformował przy tym o swoim podejrzeniu, że SHEIN może stanowić „zagrożenie systemowe dla konsumentów w całej UE”. [8]
Podobnie jak inne czołowe chińskie platformy zakupowe, w tym Temu i AliExpress, SHEIN ma w ramach DSA status VLOP (Bardzo Dużej Platformy Internetowej), co oznacza, że podlega rozszerzonemu zakresowi obowiązków należytej staranności, w tym konieczności identyfikowania i łagodzenia ryzyk systemowych związanych z nielegalnymi treściami i produktami. [9]
Choć wyżej opisany krok to dopiero żądanie informacji na podstawie DSA, a nie pełne postępowanie sankcyjne, to podjęta przez KE inicjatywa wysyła jasny sygnał, że dokonywane przez nieuczciwą azjatycką konkurencję naruszenia nie pozostaną bez odpowiedzi.
Działania UE na rzecz wyrównania ram konkurencji
Problem nieuczciwych przewag konkurencyjnych, jakimi cieszą się chińskie platformy, jest od lat podnoszony przez przedsiębiorców zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. Polskie i europejskie firmy e-commerce regularnie zwracają uwagę m.in. na nierespektowanie przez nie przepisów dyrektywy Omnibus, posługiwanie się nieprawdziwymi twierdzeniami środowiskowymi (greenwashing) czy wykorzystywanie zwodniczych interfejsów (dark patterns). Niezmiennie podkreślają też znaczenie szczodrych państwowych dotacji oraz zwolnień podatkowych, dzięki którym chińskie podmioty sprzedające w modelu direct-to-consumer mają nawet o 20% niższą bazę kosztów.
Równie często w ich argumentacji pojawia się kwestia wyłączenia towarów o wartości poniżej €150 z jakichkolwiek unijnych opłat celnych. Skrzętnie wykorzystują to firmy takie jak SHEIN. Zgodnie z udostępnionymi przez Komisję Europejską danymi, w 2024 r. do wspólnoty zaimportowano 4,6 miliarda takich przesyłek, trzykrotnie więcej niż dwa lata wcześniej, co przekłada się na blisko 12 milionów małych paczek dziennie. [10] Sama KE uważa jednak tę statystykę za wprowadzającą w błąd. Jej urzędnicy szacują bowiem, że nawet 65% tego rodzaju przesyłek ma sztucznie zaniżoną wartość, co pozwala całkowicie uniknąć ceł transportowych. [11]
Dostrzegłszy tę lukę, Unia Europejska podjęła kroki na rzecz jej zasypania. W efekcie w połowie listopada b.r. Państwa Członkowskie osiągnęły porozumienie polityczne ws. likwidacji progu celnego €150 w 2026 r. i zastąpienia go uproszczonym systemem celnym. [12] Zanim do tego dojdzie, jako element przejściowy przewidziano wprowadzenie tzw. opłaty manipulacyjnej (handling fee) w wysokości €2 za paczkę. [13]
Ryzyko nadregulacji
Jako ZPP pozytywnie odnosimy się do wyżej opisanych działań, które w naszej ocenie mają potencjał do wyrównania ram konkurencji w sektorze handlu elektronicznego tak w wymiarze prawnym (poprzez egzekwowanie prawa), jak i fiskalnym (poprzez reformę Unijnego Kodeksu Celnego i likwidację progu zwolnienia z opłat celnych na poziomie €150).
Równocześnie mając na uwadze rosnącą presję polityczną na jak najszybsze wdrożenie rozwiązań, czujemy się w obowiązku przestrzec przed ryzykiem „rozlania się” regulacji (regulatory spillover). Łatwo można sobie wyobrazić scenariusz, w którym chęć prędkiego i skutecznego odpowiedzenia na stawiane przez chińskie podmioty e-commerce wyzwanie przełoży się na powstanie nowych, niepotrzebnych przepisów. Tymczasem propozycje takie jak stworzenie definicji terminu „fast fashion” czy zwiększenie wymogów wobec wszystkich platform typu marketplace grożą uderzeniem w cały sektor handlu elektronicznego – w tym przestrzegających prawa polskich i europejskich przedsiębiorców – zamiast skupić się na wyeliminowaniu źródeł nieuczciwych przewag konkurencyjnych.
W naszym przekonaniu kluczowy problem nie polega na braku regulacji, lecz na ograniczonej skuteczności egzekwowania już obowiązującego prawa oraz powolnym działaniu właściwych ku temu organów. Choć odpowiednie ramy prawne istnieją – od DSA, przez nadzór rynku, po obecnie nowelizowany Unijny Kodeks Celny – to ich wykorzystanie poważnie utrudniają bariery operacyjne, w tym niedobory kadrowe i finansowe, oraz skomplikowane procesy koordynacji i współpracy między instytucjami. Głęboko wierzymy, że remedium na te trudności powinna być reforma procesów wewnętrznych administracji, a nie nowe obciążenia dla całej branży.
Według ZPP uniknięcie ich jest dziś istotniejsze niż kiedykolwiek. W momencie, gdy wykazujący dynamikę wzrostu na poziomie 9,6% rocznie [14] polski sektor e-commerce wchodzi w fazę dojrzałości i przedsiębiorstwa intensywnie inwestują w doświadczenie klientów oraz ekspansję zagraniczną, nowe regulacje mogłyby bowiem poważnie osłabić konkurencyjność rodzimych firm na jednolitym rynku europejskim.
Rekomendacje ZPP
Uwzględniając wyżej przedstawiony kontekst, apelujemy do polskich decydentów o:
- Konsekwentne wspieranie inicjatyw egzekucyjnych na poziomach krajowym i unijnym, w tym o pełne wykorzystanie uprawnień wynikających z DSA, nadzoru rynku oraz współpracy organów celnych i konsumenckich. Przykład Francji jasno pokazał, że już istniejące przepisy umożliwiają szybką
i zdecydowaną reakcję organów krajowych na naruszenia. - Aktywne przeciwdziałanie próbom wprowadzania nowych, ogólnych regulacji, które zamiast w precyzyjny sposób odpowiedzieć na nieuczciwe przewagi chińskich platform obciążyłyby całą branżę, w tym przestrzegających prawa polskich i europejskich przedsiębiorców.
- Poparcie strukturalnych reform zwiększających skuteczność egzekwowania prawa, takich jak wzmocnienie kadr i budżetów organów nadzoru rynku, uproszczenie procedur współpracy międzyinstytucjonalnej oraz rozpoczęcie działalności Europejskiego Hubu Danych Celnych.
- Przeciwstawienie się pomysłowi jednostronnego wprowadzania przez poszczególne Państwa Członkowskie opłat manipulacyjnych. Jego realizacja rodzi bowiem ryzyko fragmentacji rynku oraz powstania nowych barier na jednolitym rynku.
Podsumowując, ZPP zwraca uwagę, że kluczem do ochrony europejskiego rynku przed nieuczciwymi praktykami platform spoza UE nie jest tworzenie nowych, ogólnych regulacji, lecz skuteczne i skoordynowane egzekwowanie już obowiązującego prawa. Zamiast nakładać kolejne obciążenia na legalnie działających przedsiębiorców, decydenci powinni skoncentrować się na usprawnieniu pracy organów nadzoru, wzmocnieniu zasobów administracyjnych oraz eliminacji faktycznych źródeł przewag konkurencyjnych chińskich platform. Tylko takie podejście pozwoli równocześnie zwiększyć bezpieczeństwo konsumentów i wyrównać ramy konkurencji pomiędzy firmami e-commerce z UE a tymi spoza wspólnoty.
***
[1] https://www.pap.pl/aktualnosci/chinska-platforma-shein-pod-lupa-komisji-europejskiej
[2] https://www.bbc.com/news/articles/c4gjjyvg1nqo
[3] https://ww.fashionnetwork.com/news/-nothing-to-negotiate-with-shein-boss-says-france-s-trade-minister,1780838.html
[4] https://www.reuters.com/business/retail-consumer/paris-court-hearing-request-sheins-suspension-france-postponed-dec-5-2025-11-26/
[5] https://brusselssignal.eu/2025/11/france-pressures-brussels-to-sanction-chinese-platform-shein/
[6] https://www.france24.com/en/live-news/20251126-eu-lawmakers-call-to-make-it-easier-to-suspend-shopping-platforms-like-shein
[7] https://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/10592846,ke-wzywa-shein-do-wyjasnien-ws-sprzedazy-nielegalnych-towarow.html
[8] https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-requests-shein-provide-information-sale-illegal-products-under-digital-services-act
[9] https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/policies/dsa-vlops
[10] https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20250708STO29516/eu-targets-low-value-imports-via-e-commerce-platforms
[11] https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/11/13/customs-council-takes-action-to-tackle-the-influx-of-small-parcels/
[12] https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/e-commerce-150-eur-customs-duty-exemption-threshold-be-removed-2026-2025-11-13_en
[13] https://www.vatcalc.com/eu/eu-ends-e150-parcel-customs-exemption-duties-coming-2026/
[14] https://inwestycje.pl/biznes/polski-e-commerce-bedzie-rosl-srednio-96-rocznie-do-2028/