- Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) pozytywnie ocenia wytyczany przez projekt ustawy UC154 kierunek zmian mających na celu zwiększenie ochrony konsumentów. Jednocześnie wskazujemy, że regulacja wymaga lepszego dostosowania do realiów gospodarki cyfrowej.
- Projektowane przepisy powinny wprost umożliwiać realizację obowiązków informacyjnych przedsiębiorców za pomocą narzędzi cyfrowych.
- Postulujemy uznanie dokumentów elektronicznych za pełnoprawną formę trwałego nośnika, w szczególności w zakresie przekazywania formularzy naprawy. Rozwiązanie to nie tylko odpowiada na potrzeby współczesnego rynku, ale też z dużym prawdopodobieństwem ograniczy koszty administracyjne.
- Projekt powinien uwzględniać specyfikę funkcjonowania platform e-commerce oraz wyraźnie rozgraniczać pomiędzy ich rolą a odpowiedzialnością przedsiębiorców oferujących towary. Zapewni to większą harmonizację przepisów krajowych z unijnymi regulacjami dotyczącymi usług pośrednich, w tym zwłaszcza aktem o usługach cyfrowych (DSA).
- Sugerowane zmiany przyczynią się do osiągnięcia większej równowagi pomiędzy ochroną konsumentów a tworzeniem proporcjonalnych regulacji sprzyjających zwiększaniu konkurencyjności i innowacyjności polskiego rynku cyfrowego.
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) co do zasady pozytywnie ocenia kierunek zmian wyznaczony przez przedstawiony w czerwcu b.r. projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw (UC154). Nasze szczególne poparcie zyskały przepisy dążące do wzmocnienia ochrony praw konsumentów oraz dostosowania krajowych regulacji do standardów wynikających z rozwoju gospodarki cyfrowej. Równocześnie jednak czujemy się w obowiązku podkreślić, że w naszym przekonaniu konieczna jest korekta części projektowanych zapisów, które w obecnym kształcie w niewystarczającym stopniu uwzględniają specyfikę obrotu elektronicznego. Niepokoić może również ich wątpliwa zgodność z zasadą neutralności technologicznej regulacji.
W pierwszej kolejności pragniemy zauważyć, że współczesne platformy e-commerce każdego dnia obsługują ogromną ilość reklamacji, które odbywają się przede wszystkim przy użyciu zautomatyzowanych systemów, formularzy elektronicznych i innych narzędzi cyfrowych. Dyskutowany projekt nie do końca bierze to pod uwagę, co odzwierciedla treść art. 1 pkt 5 lit. a dodającego do art. 43d ust. 1a. Dotyczy on spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku informacyjnego i nie precyzuje, że może on zostać spełniony także za pomocą środków komunikacji elektronicznej, takich jak systemowe checkboxy, okienka pop-out lub automatyczne komunikaty transakcyjne. Wobec tego postulujemy, by art. 43d rozszerzyć o ust. 1b przewidujący taką możliwość. Podobne rozwiązanie nie tylko pozwoli zachować efektywność procesów obsługi konsumentów i ograniczyć zbędne obciążenia administracyjne, ale też zapewni zgodność regulacji z praktyką funkcjonowania rynku cyfrowego.
Na tej samej zasadzie wskazujemy na potrzebę dopuszczenia opcji przekazania formularza naprawy w formie elektronicznej. W tym celu należy zmodyfikować art. 1 pkt 6 w taki sposób, by art. 43x ust. 2 uznawał za „trwały nośnik” również formularz udostępniony w formie ustrukturyzowanego dokumentu cyfrowego (PDF lub link wewnątrz konta użytkownika na platformie). Naszym zdaniem format elektroniczny zapewnia bowiem trwałość i dostępność informacji w takim samym stopniu jak tradycyjny dokument papierowy. Ponadto, w dobie rozwoju gospodarki cyfrowej i ograniczania biurokracji można go uznać wręcz za opcję nowocześniejszą i niegenerującą niepotrzebnych kosztów logistycznych oraz środowiskowych.
Dodatkowo, apelujemy do ustawodawcy o rozszerzenie art. 43r poprzez dodanie punktu 6 zawierającego definicję dostawcy platformy handlowej online. W naszej ocenie taka decyzja przyczyniłaby się do zwiększenia harmonizacji omawianego projektu z unijnymi ramami prawnymi dotyczącymi usług pośrednich, w szczególności z rozporządzeniem (UE) 2022/2065 (akt o usługach cyfrowych – DSA). Termin ten powinien odzwierciedlać fakt, że platformy cyfrowe pełnią przede wszystkim funkcję infrastruktury umożliwiającej kontakt pomiędzy konsumentami a niezależnymi przedsiębiorcami oferującymi towary. Jak sądzimy, samo świadczenie przez nie usług pośrednictwa technologicznego nie powinno prowadzić do automatycznego przypisywania im statusu producenta, importera, dystrybutora lub innego podmiotu odpowiedzialnego za produkt. Wzywamy do takiej korekty przepisów, która zapewni odpowiednie rozgraniczenie pomiędzy tymi dwoma kategoriami podmiotów.
Reasumując, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców wyraża poparcie dla działań legislacyjnych mających na celu zwiększenie poziomu ochrony konsumentów. Równocześnie opowiadamy się jednak za tworzeniem regulacji proporcjonalnych, technologicznie neutralnych i dostosowanych do realiów gospodarki cyfrowej. Stąd zwracamy się do odpowiedzialnego za projekt Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) z prośbą o przedstawienie jego kolejnej wersji uwzględniającej możliwość korzystania z narzędzi elektronicznych, uznającej cyfrowe formy dokumentów oraz ściśle określającej rolę platform cyfrowych. Wierzymy, że postulowane zmiany pozwolą zbliżyć się do większej równowagi pomiędzy ochroną konsumentów a rozwojem innowacyjnego i konkurencyjnego rynku cyfrowego w Polsce.